پرندگان زینتی به دلیل ظرافت بدنی، سیستم ایمنی حساس و تماس مداوم با محیط اطراف، در معرض انواع بیماریها قرار دارند. یکی از شایعترین و در عین حال خطرناکترین مشکلات سلامت در پرندگان زینتی، آلودگیهای انگلی است. این آلودگیها ممکن است بدون علائم واضح شروع شوند، اما در صورت بیتوجهی میتوانند منجر به ضعف شدید، بیماریهای مزمن و حتی مرگ پرنده شوند. آشنایی با انواع انگلها و روشهای پیشگیری و درمان، نقش بسیار مهمی در حفظ سلامت پرندگان زینتی دارد.
انگل چیست و چگونه پرندگان را آلوده میکند؟
انگلها موجوداتی هستند که برای ادامه حیات خود از بدن میزبان تغذیه میکنند. در پرندگان زینتی، انگلها میتوانند بهصورت داخلی یا خارجی وجود داشته باشند و از طریق خوراک آلوده، آب ناسالم، تماس با پرندگان دیگر، تجهیزات آلوده یا حتی انسان به پرنده منتقل شوند.
شرایط نامناسب نگهداری مانند رطوبت بالا، تراکم زیاد پرندگان، تهویه ضعیف و ضعف سیستم ایمنی احتمال ابتلا به آلودگیهای انگلی را افزایش میدهد.
انواع آلودگیهای انگلی در پرندگان زینتی
۱. انگلهای خارجی
انگلهای خارجی روی پوست، پرها یا اطراف منقار و پاهای پرنده زندگی میکنند و بهراحتی قابل انتقال هستند.
شپش و کنه پرندگان
این انگلها باعث خارش شدید، بیقراری، پرکنی و کمخونی میشوند. کنهها اغلب شبفعال هستند و میتوانند باعث ضعف عمومی و کاهش وزن پرنده شوند.
مایتها (جربها)
مایتها یکی از شایعترین انگلهای خارجی هستند که میتوانند منجر به پوستهپوسته شدن پوست، ضخیم شدن ناحیه پا و منقار (جرب صورت و پا) و ریزش پرها شوند.
۲. انگلهای داخلی
انگلهای داخلی در دستگاه گوارش، دستگاه تنفسی یا خون پرندگان زندگی میکنند و تشخیص آنها دشوارتر است.
کرمهای گوارشی
کرمهای گرد و نواری از طریق خوراک یا آب آلوده وارد بدن پرنده میشوند و باعث اسهال، کاهش وزن، ضعف و کاهش اشتها میگردند.
تک یاختهها
انگلهایی مانند کوکسیدیا و ژیاردیا از عوامل مهم بیماریهای گوارشی هستند که میتوانند منجر به اسهال شدید، کمآبی بدن و حتی مرگ شوند.
انگلهای خونی
برخی انگلها از طریق نیش حشرات منتقل میشوند و میتوانند باعث کمخونی، ضعف شدید و کاهش فعالیت در پرندگان زینتی شوند.
علائم آلودگی انگلی در پرندگان زینتی
شناخت علائم اولیه آلودگی انگلی اهمیت زیادی دارد، زیرا پرندگان معمولاً بیماری خود را پنهان میکنند. از مهمترین نشانهها میتوان به موارد زیر اشاره کرد: بیقراری و خارش مداوم، پرکنی یا ریزش غیرطبیعی پرها، کاهش وزن و اشتهای کم، اسهال یا تغییر رنگ مدفوع، پوستهپوسته شدن پوست یا پاها، کمخونی و رنگپریدگی، ضعف، خوابآلودگی و کاهش تحرک.
عوامل مؤثر در ابتلا به آلودگیهای انگلی
۱. تماس با پرندگان آلوده: ورود پرنده جدید بدون قرنطینه، یکی از اصلیترین دلایل انتقال انگلهاست.
۲. بهداشت نامناسب قفس: تمیز نکردن منظم قفس، ظروف غذا و آب، محیطی ایدهآل برای رشد و تکثیر انگلها فراهم میکند.
۳. تغذیه نامناسب : ضعف تغذیهای باعث کاهش سیستم ایمنی و افزایش حساسیت پرنده به انگلها میشود.
۴. استرس و شرایط محیطی نامناسب: استرس ناشی از سر و صدا، تغییر محیط یا دمای نامناسب میتواند زمینه ابتلا به بیماریهای انگلی را فراهم کند.
روشهای پیشگیری از آلودگی انگلی
۱. رعایت بهداشت و نظافت: شستوشوی منظم قفس، تعویض روزانه آب و تمیز کردن ظروف غذا نقش مهمی در پیشگیری دارد.
۲. قرنطینه پرندگان جدید: پرنده تازهوارد باید حداقل ۲ تا ۴ هفته جدا از سایر پرندگان نگهداری شود.
۳. معاینات دورهای دامپزشکی
معاینه منظم توسط دامپزشک متخصص پرندگان میتواند آلودگیها را در مراحل اولیه تشخیص دهد.
۴. تقویت سیستم ایمنی
تغذیه متعادل، مکملهای ویتامینی و محیط آرام به تقویت سیستم ایمنی پرنده کمک میکند.
درمان آلودگیهای انگلی
کوکسی فیت ال (Cocci phyt L) درمان گیاهی کوکسیدیوز
کوکسی فیت ال یک قطره خوراکی گیاهی است که بهصورت محلول در آب برای درمان و پیشگیری از آلودگیهای انگلی گوارشی، بهویژه کوکسیدیوز و دیگر انگلهای تکیاختهای کاربرد دارد. این محصول نهتنها در درمان انگلها مؤثر است، بلکه بهبهبود عملکرد دستگاه گوارش نیز کمک میکند و با فرمولاسیون گیاهی، گزینهای ملایم برای پرندگان زینتی بهحساب میآید. ترکیبات کوکسی فیت ال بر پایه عصارههای طبیعی مانند آرتمیزیا، عصاره جفت بلوط و عصاره سیر است. این مواد بهصورت ترکیبی باعث تقویت توان دفاعی روده، کاهش تکثیر انگلها و بهبود محیط گوارشی پرنده میشوند.
تانن مهمترین ترکیب موثره جفت بلوط بوده که به دیواره اووسیست ها نفوذ کرده و سبب غیرفعال کردن آنزیم های مسئول اسپورولاسیون می گردد. علاوه بر این تانن ها با دارا بودن خواص ضد میکروبی، آنتی اکسیدانی و ضد التهابی سبب بهبود محیط دستگاه گوارش می گردند. تانن ها از طریق ایجاد کمپلکس با پروتئین ها آن ها را از دسترس باکتری های دستگاه گوارش خارج کرده تا سالم به محیط روده برسند و توسط سلول های بدن جذب شوند. ترکیبات گوگرد دار موجود در سیر از قبیل آلیسین دارای خواص ضد میکروبی گسترده ای می باشند که می توانند اثرات منفی ناشی از عفونت های میکروبی را کاهش دهند. آلیسین بطور موثری اسپورولاسیون انگل آیمریا را مهار می کند. به طور کلی فرمولاسیون داروی کوکسی فیت ال به نحوی است که این ترکیبات فعال در کنار یکدیگر بالاترین کارایی را داشته و در عین حال ایمن هستند.
برای اطلاعات بیشتر درمورد محلول کوکسی فیت ال اینجا کلیک کنید
برای خرید محلول کوکسی فیت ال اینجا کلیک کنید
جمعبندی
آلودگیهای انگلی یکی از شایعترین مشکلات سلامت در پرندگان زینتی هستند که در صورت بیتوجهی میتوانند عواقب جدی بههمراه داشته باشند. آگاهی، پیشگیری و اقدام بهموقع، سه اصل اساسی در مقابله با این تهدید پنهان محسوب میشوند. با فراهم کردن محیطی پاک، تغذیه مناسب و مراقبت مستمر، میتوان سلامت و شادابی پرندگان زینتی را تضمین کرد.
پرندگان زینتی موجوداتی حساس و ارزشمند هستند و سلامت آنها مستقیماً به میزان آگاهی و مسئولیتپذیری ما وابسته است.
